Αρχαιρεσίες: τι σημαίνει η λέξη και πώς γίνονται σήμερα

Η λέξη αρχαιρεσίες ακούγεται συχνά στις ανακοινώσεις σωματείων, συλλόγων και συνδικάτων, αλλά πολλοί δεν ξέρουν ακριβώς τι σημαίνει ούτε σε τι διαφέρει από τις «εκλογές». Δείτε την προέλευση της λέξης, τη σημερινή της χρήση και τα βήματα μιας σωστής διαδικασίας.

Τι σημαίνει η λέξη «αρχαιρεσίες»

Η λέξη είναι σύνθετη: ἀρχή (αξίωμα, εξουσία) + αἵρεσις (επιλογή, από το ρήμα αἱροῦμαι, «επιλέγω, εκλέγω»). Κυριολεκτικά, αρχαιρεσίες είναι η εκλογή αρχόντων, δηλαδή η επιλογή των προσώπων που θα ασκήσουν ένα αξίωμα.

Στην αρχαία Αθήνα ο όρος αφορούσε τις συνελεύσεις όπου εκλέγονταν αξιωματούχοι. Τα περισσότερα αξιώματα κληρώνονταν, ενώ ορισμένα, όπως οι στρατηγοί, εκλέγονταν με ανάταση του χεριού (χειροτονία).

Τι σημαίνει σήμερα

Σήμερα με τον όρο αρχαιρεσίες εννοούμε την εκλογή των οργάνων διοίκησης ενός φορέα: του Διοικητικού Συμβουλίου, της Εξελεγκτικής Επιτροπής και των αντιπροσώπων ενός σωματείου, συλλόγου, συνδικαλιστικής οργάνωσης, επιμελητηρίου ή αθλητικού σωματείου.

Αρχαιρεσίες ή εκλογές;

Κάθε αρχαιρεσία είναι εκλογή, αλλά δεν είναι κάθε εκλογή αρχαιρεσία. Ο όρος «εκλογές» χρησιμοποιείται γενικά, π.χ. για βουλευτικές, δημοτικές ή ευρωεκλογές. Ο όρος «αρχαιρεσίες» χρησιμοποιείται κυρίως για την ανάδειξη διοίκησης σε σωματεία, συλλόγους και ενώσεις προσώπων, όπως προβλέπουν το καταστατικό τους και ο νόμος.

Πώς διεξάγονται οι αρχαιρεσίες ενός σωματείου

1. Προκήρυξη: το ΔΣ ή η Γενική Συνέλευση ορίζει ημερομηνία και διαδικασία, σύμφωνα με το καταστατικό.
2. Εφορευτική επιτροπή: εκλέγεται ή ορίζεται η επιτροπή που θα διεξαγάγει την ψηφοφορία. Σε ορισμένους φορείς συμμετέχει και δικαστικός αντιπρόσωπος.
3. Υποψηφιότητες: υποβάλλονται οι υποψηφιότητες, μεμονωμένες ή σε συνδυασμούς, και καταρτίζονται τα ψηφοδέλτια.
4. Εκλογικός κατάλογος: οριστικοποιείται ποια μέλη έχουν δικαίωμα ψήφου.
5. Ψηφοφορία: με φυσική κάλπη, ηλεκτρονικά ή με μικτό τρόπο.
6. Καταμέτρηση και πρακτικό: η εφορευτική ανακοινώνει τα αποτελέσματα και συντάσσει πρακτικό.
7. Συγκρότηση σε σώμα: το νέο ΔΣ εκλέγει πρόεδρο, γραμματέα, ταμία κ.λπ.

Ηλεκτρονικές αρχαιρεσίες

Όλο και περισσότεροι φορείς διεξάγουν σήμερα ηλεκτρονικές αρχαιρεσίες: τα μέλη ψηφίζουν μυστικά από το κινητό ή τον υπολογιστή τους και η καταμέτρηση γίνεται αυτόματα. Για τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, ο ν. 4808/2021 προβλέπει μάλιστα ρητά τη δυνατότητα ηλεκτρονικής ψήφου εξ αποστάσεως.

Αν ο φορέας σας ετοιμάζει αρχαιρεσίες, η πλατφόρμα @ρχαιρεσίες αναλαμβάνει όλη τη διαδικασία, από το μητρώο μελών έως τα πρακτικά. Ζητήστε δωρεάν δοκιμαστική ψηφοφορία.